Informacje ogólne

Drukuj

OLEJE DO SPRĘŻAREK POWIETRZA

Podstawowym problemem w eksploatacji powietrznych sprężarek tłoko­wych jest zagrożenie pożarem, a nawet wybuchem mieszanki powietrzno-olejowej. Po przekroczeniu pewnego krytycznego stężenia (dolnej granicy wybuchowości - 23-30 g oleju/m3 powietrza) w obecności źródła ognia (ciepła), jak żarzący się nagar (na zaworach wylotowych), iskra mechaniczna, miejscowy samozapłon itp., może dojść do tragicznego w skutkach wybuchu. W związku z takim zagrożeniem od olejów do sprężarek powietrza wymaga się, aby obłok mgły olejowej szybko osiadał na ściankach cylindra, tak aby rozgrzany koks osadzony na ściankach układu wylotowego nie zapalił mieszaniny powietrzno-olejowej. Powstający z oleju koks powinien mieć strukturę puszystą, łatwą do usunięcia z powierzchni strumieniem przepływającego gazu.

W tabeli 1 przyporządkowano różne klasy olejów do różnych konstrukcji sprężarek powietrza. Ogólną charakterystykę intensywności warunków pracy podano na rys. 1 i 2. W tabeli 2 podano przejście z wcześniejszych polskich oznaczeń na oznaczenia ISO.

Tabela 1.   Klasyfikacja ISO środków smarujących do sprężarek powietrznych, wg ISO 6743-3A

 

Ogólne

zastosowanie

Szczegółowe

zastosowanie

Specyficzne

zastosowanie

Symbol

ISO-L

Typowe zastosowanie

Uwagi

Sprężarki

powietrza

Sprężarki wypo-

rowe   powietrz-

ne ze smarowa-

nymi komorami

sprężania

Postępowo-zwrotne

(wodzikowe       lub

bezwodzikowe)

DAA

Praca lekka

Rotacyjne ze smarowaniem    kroplowym      (łopatkowe)

i śrubowe

DAB

Praca średnia

DAC

Praca intensywna

Rotacyjne   z   wtry-

skiem oleju

DAG

Praca lekka

DAH

Praca średnia

DAJ

Praca intensywna

Sprężarki  wypo-

rowe z nie sma-

rowanymi komo-

rami sprężania

Sprężarki  z  pierś-

cieniem cieczowym

i sprężarki     łopat-

kowe z wtryskiem

oleju

Sprężarki posuwisto-

-zwrotne bez oleju

Sprężarki rotacyjne

bez oleju

-

-

Środki    smaro-

we    stosowane

do smarowania

łożysk tocznych

i przekładni

Sprężarki   dyna-

miczne

Turbosprężarki

odśrodkowe i osio-

we

-

-

Środki  smaro-

we   stosowane

do smarowania

łożysk tocznych

i przekładni zę-

batych

 

 

 

 Tabela 2.   Przejście z wcześniejszych polskich klasyfikacji olejów sprężarkowych na współcze­sne ISO [l 50]

 

 

Norma wcześniejsza

Symbol oleju

Symbol oleju wg PN-91/C-96073

Klasa jakościowa wg ISO 6743-3A

Klasa lepkościowa wg ISO 3448

PN-75/C-96073

SP-6 SP-10

L-DAA 46 L-DAA 100

L-DAA L-DAA

VG46

VG100

ZN-84/ MPChiL/NF-1169

SPU-6 SPU-10

L-DAB 46 L-DAB 100

L-DAB L-DAB

VG46 VG 100

 

image001

image002

OLEJE DO SPRĘŻAREK GAZOWYCH

Konstrukcyjnie sprężarki do gazów nie różnią się istotnie od sprężarek po­wietrza. Dobór oleju smarowego powinien uwzględnić specyfikę jego oddzia­ływania ze sprężonym medium.

W przypadku sprężania gazów obojętnych, takich jak wodór, hel i azot, nie mających wpływu na olej, używa się podobnych środków smarowych, jak do sprężarek powietrza.

Gdy sprężaniu podlegają gazy aktywne, jak np. metan, etan, gaz ziemny, cechujące się dużą rozpuszczalnością w oleju mineralnym (powoduje to spły­wanie filmu olejowego) stosuje się:

-       syntetyczne węglowodory typu poliglikole (nierozpuszczalne w sprężanych
mediach) lub

-       kompozycje olejów mineralnych o podwyższonej lepkości.

W tabeli 3 przedstawiono klasyfikację olejów do sprężarek gazowych ISO/CD 6743-3/1994. Jest ona stosowana jednak w ograniczonym zakresie. Nie opracowano w pełni jeszcze wymagań dotyczących poszczególnych klas. Zatem klasyfikację tę należy traktować jako ogólną wytyczną. Producenci sprężarek gazowych z reguły zalecają stosowanie środków smarowych, które uzyskały u nich certyfikaty. Ostrożność ta wynika z bardzo złożonych i nie do końca po­znanych zagadnień oddziaływania różnorodnych gazów na środki smarowe.

 

 

Tabela 3. Fragment klasyfikacji  środków smarowych  do sprężarek gazowych  wg ISO/CD 6743-3:1994, kod literowy D – sprężarki

 

 

 

Przeznaczenie ogólne

Bardziej specyficzne zastosowanie

Typ oleju

Symbol

ISO-L

Typowe zastosowania

Uwagi

Właściwe    sprę-

żarki   wyporowe,

tłokowe i rotacyj-

ne do wszystkich

gazów

Gazy nie wykazujące

reaktywności chemicz-

nej z głęboko rafino-

wanymi    mineralnymi

olejami oraz nie obni-

żające lepkości olejów

poniżej dopuszczalnej

Głęboko

rafinowane

oleje mine-

ralne

DGA

N2,  H2, NH3,

Ar,   C02,   do

ciśnień poniżej

100  bar  (10*

kPa)

Hę, SO2, H2S

do wszystkich

ciśnień

CO2 do ciśnień

poniżej 10 bar

(103 kPa)

Amoniak może wy-

kazywać    reaktyw-

ność w stosunku do

dodatków zawartych

w środkach   smaro-

wych

W rym sprężarki

do układów chło-

dzenia   i   pomp

przenośników

ciepła,   a   także

sprężarki powiet-

rza

Mieszaniny gazów, jak

w   przypadku   olejów

typu DGA lub zawie-

rające  materiały kon-

densujące

Specjalne

oleje

mineralne

DGB

Gazy z dobrą rozpusz-

czalnością   w olejach

mineralnych    zmniej-

szaj ą ich lepkość

Zalecane

ciecze syn-

tetyczne

DGC

węglowodory

do wszystkich

ciśnień    NH3,

CO2,   do   ciś-

nień   powyżej

100  bar  (lo"4

kPa)

Amoniak, może wy-

kazywać     reaktyw-

ność w stosunku do

dodatków zawartych

w środkach smaro-

wych

Gazy wykazujące reak-

tywność w stosunku do

olejów mineralnych

Zalecane

ciecze syn-

tetyczne

DGD

HC1,   C12,   02

i powietrze

wzbogacone w

tlen do wszyst-

kich ciśnień

CO do ciśnień

powyżej 10 bar

(103kPa)

W   przypadku    02

i powietrza wzboga-

conego w tlen sto-

sowanie olejów mi-

neralnych   jest   za-

bronione   a   ciecze

syntetyczne są bar-

dzo rzadko kompa-

tybilne

Gazy   obojętne   i    o

właściwościach   redu-

kujących, bardzo suche

{temp.    punktu    rosy

poniżej -40°C)

Zalecane

ciecze

synte-

tyczne

DGE

N2, H2, Ar, do

ciśnień powy-

żej    100   bar

(itfkPa)

Te gazy przedstawia-

ją trudności w sma-

rowaniu i wymagają

specjalnych   rozwią-

zań

 

 

 

| + -
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.